We vertalen The Art of Conversation: Twelve Golden Rules van Jospehine Turck Baker (1902). Het tweede hoofdstuk behandelt de tweede gouden regel: laat de ander eerst antwoorden voordat je een nieuwe vraag stelt. Ook dat is ruim een eeuw later nog een bijzonder goede regel.
nbsp;
Gouden regel nummer II: Wacht met vraag twee totdat vraag één is beantwoord
Josephine Turck Baker (vert. Wouter van der Land)
hij Na ons laatste onderonsje ben ik gaan letten op de tekortkomingen van mijn vrienden in het converseren. Mijn conclusie is dat de meest grove fout die je kunt maken bestaat uit het stellen van vragen, maar niet wachten tot een antwoord gegeven is. Ik heb één vriend in het bijzonder, die mij wanneer we elkaar ontmoeten, op de meest bekommerde manier vraagt naar mijn gezin, mijn gezondheid, enzovoort, maar dan voordat ik de kans krijg om te antwoorden vervolgt met het vertellen over zichzelf, zijn gezin, zijn lichamelijke ongemakken en al dat soort dingen.
zij Ik ken dat type heel goed. Ik heb mijn vrienden zelfs ingedeeld naar gelang hun respectievelijke verdiensten als luisteraars.
hij En waar heb je mij geplaatst?
zij Bovenaan de lijst.
hij Als de grootste zondaar?
zij Nee, als de minste. Jij wacht altijd totdat ik een vraag heb beantwoord, voordat je een volgende stelt.
hij Dank je. Stel ik veel vragen?
zij Niet te veel. Het is je misschien opgevallen dat er evenveel mensen zijn die te weinig vragen stellen als mensen die er te veel stellen.
hij Ik moet zeggen dat ik daar nog nooit over heb nagedacht.
zij Het stellen van veel vragen wijst vaak op een overmatige nieuwsgierigheid bij de vragensteller. De reden waarom sommige personen zo ontzettend prozaïsch en oninteressant zijn, is dat ze alleen maar met zichzelf bezig zijn. Als gevolg stellen zijn weinig of helemaal geen vragen en tonen zo dat het hen in het geheel niet boeit wat hun vrienden bezighoudt. Er is een gulden middenweg waarin men noch nieuwsgierigheid, noch desinteresse toont.
hij Met het stellen van vragen lopen we het risico om ons in het spreekwoordelijke wespennest te steken, want onze vrienden reageren soms zo uitgebreid dat we zouden wensen dat we minder interesse hadden getoond.
zij Juist daarom is het essentieel dat we de gouden regel onthouden waar we het in ons vorige gesprek over hadden, namelijk: Laat onnodige details achterwege.
hij Ja, en zoals ik je al zei, daarom ben jij altijd interessant. Je verveelt niemand met een eindeloos verhaal.
zij Ik probeer al mijn vrienden voorzichtig te benaderen, alsof ze ze allemaal een etiket droegen met de tekst: »Ik heb een drukke dag; hou het kort.«
hij Ja, of: »Wanneer je tijd moet doden, dood die van jezelf.« Wat gaat ons trouwens in snel. Mensen die buiten wonen – de boerenstand – hebben nooit haast. Ze praten langzaam, eten langzaam en werken even traag.
zij Met andere woorden: ze bestaan, maar leven doen ze niet. Ze genieten niet van waar wij van genieten. Een dagelijks feestmaal staat voor ze klaar, maar ze doen er niet aan mee. Wat weten zij van de kleuren van een zonsondergang en van golven in de maneschijn? Van wandelingen in de schaduw van onbetreden bos? Van smalle door bomen omzoomde beekjes? De zonsondergang zegt de boer alleen welk weer zijn gewassen te wachten staat; het fluwelen land waardoor een beek meandert, ziet hij als groene weidegrond voor zijn vee. Maar ik ben van mijn onderwerp afgedwaald. Met andere woorden, net als de saaie personen ben ik op zijwegen beland.
hij Behalve dat wat jij zegt niet saai is.
zij Niet voor jou, bedoel je.
hij Of wie dan ook.
zij Dank je.
hij Ik zou jou moeten bedanken. Goed, het eerste dat ik moet onthouden is Gouden regen nummmer I: Laat onnodige details achterwege. Gouden regen nummmer II luidt: Wacht met vraag twee totdat vraag één is beantwoord. Bovendien moet een mens niet te nieuwsgierig en niet te ongeïntereseerd zijn, wat wil zeggen dat je niet te veel of te weinig vragen stelt, maar precies genoeg. Ik ben bang dat het mij moeilijk zal vallen om deze regel te volgen, maar ik zal proberen de tact die ervoor nodig is te verwerven. Mag deze vaardigheid met jou oefenen?
zij Dat lijkt me alleraardigst en je mag daar direct mee beginnen.
Het probleem dat Josephine Turck Baker hier aankaart is in onze tijd nog een stuk groter dan in haar tijd, vermoed ik. Een complicatie is dat veel mensen slecht in staat zijn om hun »beurten« in een gesprek kort te hoduen en dus vragen om interruptie. Een mogelijke les is om net als de »hij« in de dialoog je gesprekskunst te oefenen: laat bijvoorbeeld een week lang iedereen uitpraten en kijjk wat er gebeurt.
——————
Verantwoording
Jospehine Turck Baker, The Art of Conversation: Twelve Golden Rules, 1902